6. Online opdrachten en zelfstudie

Op deze pagina vind je informatie over en koppelingen naar:

  • online opdrachten binnen een blended ontwerp
  • werken met een leveranciersplatform
  • een zelfstudietool inrichten
  • do's en dont's bij online zelfstudie

Veel lerenden vinden het prettig om tijd- en plaatsonafhankelijk te kunnen werken een aan hun (online) opdrachten. Afhankelijk van het ritme van hun (bij)baan, hun gezin of hun vrijetijdsbesteding/sport (of soms zelfs hun bioritme) bepalen ze zelf waar en wanneer ze zelfstudie of ‘huiswerk’ doen.

Dit komt ook naar voren uit het onderzoek naar afstandsleren onder Curio-leerlingen en -studenten (juni 2020). Daar wordt als top-3 van positieve aspecten aan afstandsonderwijs genoemd:

vmbo

  1. Eigen planning/tempo/zelfstandigheid
  2. Minder afleiding/concentratie
  3. Korte lessen/sneller/efficiënt

mbo

  1. Zelfstandig/zelf tijd indelen/eigen tempo/meer tijd
  2. Geen reistijd/kosten/niet naar school
  3. Concentratie/efficiënt/rustiger

Online opdrachten binnen een blended ontwerp

Een blended ontwerp bestaat uit een combinatie van traditioneel contactonderwijs en een mix van digitale leervormen.

Deze digitale leervormen kun je synchroon aanbieden in de online klas. Grotendeels gaat het om digitale zelfstudie-activiteiten die we asynchroon aanbieden. Leerlingen krijgen meer autonomie en zelfstandigheid. Omdat locatie er minder toe doet bepalen zij zelf waar, op welk tempo en wanneer ze leren.

Het is een hele uitdaging om een blended programma te ontwerpen. Er moet goed worden nagedacht over hoe het contactonderwijs gecombineerd kan worden met digitale leeractiviteiten, zie ook de uitleg over het ontwerp van de leerreis.

Het aantal contactmomenten in de fysieke klas neemt af, maar biedt ook mogelijkheden om de individuele begeleiding (al dan niet online) te verbeteren.

Wanneer een student thuis (idem ook in de fysieke klas) een tekst leest, een filmpje bekijkt of een podcast beluistert geeft dit weinig informatie over zijn studievoortgang. Je ziet als docent niet óf en wat er geleerd is.

Het is dus essentieel bij het klaarzetten van online leermateriaal goed na te denken over de actieve verwerking van de leerstof in de vorm van opdrachten, quizzen, formatieve toetsen, vlogs, video's of verslagen. En ook op welke momenten je 1-op-1 met de lerende in contact bent.


Werken met een leveranciersplatform

Veel onderwijsmethoden in het vo bieden naast een papieren boek ook een digitale omgeving aan. Deze digitale omgeving kan toegevoegd worden in Magister, zodat het voor leerlingen en voor jou als docent makkelijk te vinden en te bereiken is. De ene digitale licentie biedt meer functionaliteiten dan de andere, maar het loont de moeite uit te zoeken of en hoe de methode voor jouw vak dit geregeld heeft.

De meest basale online omgeving heeft de lesstof online staan en biedt leerlingen online verwerkingsopdrachten. Dit biedt jou als docent het voordeel dat je in één oogopslag per klas in zicht hebt in wat leerlingen thuis maken en hoe zij dit doen. Meer uitgebreide online omgevingen bieden één of meerdere van de volgende functionaliteiten:

  • Leerlingen kunnen hun eigen werk corrigeren nadat ze een opdracht gemaakt hebben. Zo krijgen zij direct feedback op hun werk.
  • Leerlingen kunnen met een muisklik bij verwerkingsopdrachten nog extra uitleg opvragen. Bijvoorbeeld: een rekenvoorbeeld bij een som met procentrekenen.
  • Leerlingen kunnen een toets digitaal maken.
  • Leerlingen en/of docenten krijgen inzicht in de lesstof die leerlingen nog onvoldoende beheersen.
  • Leerlingen krijgen op basis van gemaakte verwerkingsopdrachten extra oefenstof aangeboden om extra te oefenen met lesstof die zij nog onvoldoende beheersen.
  • Docenten kunnen verwerkingsopdrachten klaarzetten voor leerlingen die aansluiten bij hun leerbehoeftes.
  • De online omgeving biedt leerlingen leerstof op niveau aan; maken ze veel fouten dan worden opdrachten eerst makkelijker. Laten ze zien dat ze de lesstof beheersen, dan worden opdrachten moeilijker.

Naast methodegebonden digitale leeromgevingen, bestaan er ook online leeromgevingen die los van een methode werken. De bekendste is Snappet. Dit is een adaptieve leeromgeving waarin leerlingen op hun eigen niveau kunnen werken aan taal, spelling en rekenen. Let op: Snappet is niet gratis.

Voorbeeld platform Nederlands | vo


Een zelfstudietool inrichten

Een gebruiksvriendelijk platform is voorwaarde voor zelfstudie en opdrachten op afstand anders kunnen zowel docenten als studenten afhaken. Organiseer instructiemomenten met het hele team over het gebruik van het door jullie gekozen platform.

Een goede zelfstudiemodule maakt het mogelijk om:

  • doelstellingen te formuleren
  • digitale opdrachten en activiteiten aan te maken
  • de voortgang van de student te volgen
  • versnellen/vertragen te faciliteren
  • feedback te geven

Het toevoegen van tekst, afbeeldingen en video's aan pagina's zijn veel gebruikte functies die eenvoudig moeten zijn.

Een goed voorbeeld van een dergelijk platform is OneNote Class. Ook Nearpod werkt prettig als (zelfstudie)tool waarmee je de (digitale) les vormgeeft, tevens geschikt voor ‘flipping’.

Met Nearpod kan de docent allerlei vragen en leeractiviteiten aanbieden aan de student. De student maakt deze live tijdens de les of op een ander moment op zijn eigen tempo. Het is in Nearpod niet mogelijk voor de docent om feedback te geven op de antwoorden van de student.

Uitleg OneNote Class voor zelfstudie


Do’s en dont’s bij online zelfstudie

  • Zet zelfstudieplatforms of -applicaties klaar binnen de standaard studentomgeving zodat het schakelen eenvoudig en herkenbaar is voor studenten. Bij Curio is dat meestal Studentportaal / Magister / It's Learning / Teams.
  • Stimuleer lerenden leerstof actief te verwerken, ook tijdens het zelfstudiedeel (bijvoorbeeld het gebruik van meerdere media).
  • Activeer voorkennis (zie tools.curio.nl) en maak het mogelijk dat de lerende een onderdeel (bijv. video, uitleg of opdracht) kan overslaan als je dat al aantoonbaar beheerst.
  • Maak online zelfstudie zichtbaar op het rooster (student kan ander moment kiezen).
  • Gebruik formatieve toetsen als leer- en oefenstrategie.
  • Spreek af tot wanneer een inlever- of toetsmoment open staat en stuur reminders.
  • Bereid lerenden voor op online zelfstudie door bijv. tijdens het slb-/mentoruur (op school!) te oefenen met de verschillende online toepassingen. Vragen kunnen dan meteen beantwoord worden en it-problemen snel worden aangepakt.

Probeer te vermijden:

  • Het gebruik van zeer lange video’s of grote hoeveelheden tekst die studenten online moeten bestuderen.
  • Het gebruik van een overdaad aan applicaties (draagt bij aan overbelasting).